استاد دانشگاه تهران: ایران کشور دریایی است نه نفتی/ باید در سایه اقتدار در تنگه هرمز، سیاست دریایی تنظیم کرد
عملیات ایران در تنگه هرمز بار دیگر اهمیت جغرافیا را نشان داد. هرچند با این عملیات، دیدگان سیاست به دریا گشاده شد، اما هنوز باب «پارادایم شیفت» سیاستگذاری کلان را نگشودهایم.
مشکل اساسی در سیاست دریایی ایران مسئله «اداره»، حکمرانی (governance) و قدرت است. اعمال اقتدار جدید ایران بر تنگه هرمز اقدامات و فرصتهای زیر را برای اعمال حکمرانی به صدر توجهات میآورد:
– تشکیل وزارت امور دریایی که بتواند موضوعات مرتبط با امور دریایی را در عالیترین سطح سیاستگذاری نمایندگی کند. تصمیمگیریهای غیرمتمرکز و نابسامان نتوانسته است هماهنگی لازم را بین چندین وزارتخانه کشور که در سطح معاونت در امور دریایی حضور دارند، پدید آورد.
– تأمین مالی توسعه دریایی نیازمند برنامههای بلندپروازانه است. تضمین سرمایههای ایرانیان در صنایع دریایی و نیز توسعه همکاری با کشورهایی که تجربه، پیشینه و شبکههای بینالمللی دریایی دارند، گام مهمی است. بازتعریف نظام اعتبارات کشور باید در همین راستا شکل گیرد.
– توسعه صنایع دریایی که شامل ساخت و تولید شناورهای گوناگون، صنایع فراساحل، سوخترسانی، تأسیسات دریایی، تعمیرات، نجات و قراضهپردازی کشتی، صنایع دفاعی، حملونقل و ترانزیت دریایی، شیلات، گردشگری، توسعه پیمانکاریها، بیمه، استاندارد و گواهینامه، تحقیقات و… است. علاوه بر این، فعالشدن این امور صنایع دیگری را در داخل کشور فعال میکند: خدمات بندری، خدمات تجارت دریایی، صنعت فولاد، حملونقل زمینی و بسیاری دیگر از این شمار است.
– توسعه پسکرانه مدنی و شهرسازی دریایی: سیاست دریایی ایران موج عظیمی از مردم را در توسعه فعال خواهد کرد. دولت باید بتواند زمینه مهاجرت بزرگ سیاستی-اقتصادی-اجتماعی را به سوی دریا فراهم کند.
17302